บ้านกงสี

kerdajino-102.jpg
ชุมชนไทย/จีน
สถาปัตยกรรม
บ้านเลขที่ 27 ถ.อาเนาะรู อ.เมือง จ.ปัตตานี
-

ประวัติและความสำคัญ

บ้านเลขที่ 27 ถนนอาเนาะรู หรือเรียกอีกชื่อว่า บ้านกงสี เป็นบ้านทรงจีนหลังคาแอ่น เดิมเป็นบ้านของหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง(ปุ่ย แซ่ตัน) ปัจจุบันเป็นหอบรรพบุรุษ บ้านกงสีเป็นเรือนจีนชั้นเดียว

เดิมนายปุ่ย แซ่ตัน เป็นชาวจีนฮกเกี้ยนที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาพ ตั้งแต่เมื่อครั้งสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 อพยพยมาจากเมืองจีนตั้งรกรากค้าขายที่เมืองสงขลา ต่อมาได้อาสาเข้าร่วมทัพปราบกบฏเมืองตานี เมืองไทรบุรี ได้รับความดีความชอบให้เป็นหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าชาวจีนและเก็บภาษีอากรชาวจีนในเมืองตานีเพื่อส่งให้เจ้าเมืองสงขลา ท่านจึงได้ตั้งบ้านเรือนขั้นที่ย่านตลาดจีน หรือ กือดาจีนอ เมื่อประมาณ 150 ปีก่อน โดยได้สร้างบ้านพักเป็นเรืองทรงจีนชั้นเดียว หลังคากระเบื้องดินเผาโค้งท้องช้างทรงจีน ส่วนตัวบ้านนั้นก่ออิฐถือปูนโดยใช้อิฐดินเผาขนาดใหญ่ฉาบด้วยปูนขาวผสมน้ำผึ้ง พื้นปูด้วยกระเบื้องดินเผาขนาดใหญ่ มีขื่อเป็นไม้ท่อนกลม ห้อง โถงกลางเป็นโต๊ะหมู่บูชาเทพเจ้าต่างๆ เช่น เจ้าแม่กวนอิม เทพเจ้ากวนอูหรือพระกุนเต้กุน ห้องทางด้านซ้ายประกอบไปด้วยโต๊ะบูชารูปบรรพบุรุษ ผนังห้องแขวนภาพบรรพบุรุษและพวงหรีดพระราชทาน ห้องทางด้านขวาประกอบไปด้วยภาพวาดจีนอายุร้อยกว่าปี ถัดออกไปจากตัวเรือนจะเป็นสวนผลไม้ เมื่อหันหน้าเข้าหาตัวบ้านด้านซ้ายจะเป็นตรอกแคบ ๆ ตรอนี้จะเป็นทางเข้าออกของข้าทาส โดยเฉพาะเวลาที่ข้าทาสตายจะนำศพออกทางตรอกนี้ เนื่องจากมีประเพณีที่ยึดถือกันว่าห้ามนำศพข้าทาสออกทางประตูใหญ่ของบ้าน

หลวงสำเร็จกิจกรจางวาง (ปุ่ย แซ่ตัน) ได้อาศัยที่บ้านหลังนี้จนบั้นปลายของชีวิต ท่านถึงแก่กรรมเมือปี พ.ศ.2421 สิริอายุได้ 72 ปี

สมาคมทายาทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง ได้ลงมติว่า ให้ถือเอาวันที่ 5 เมษายน ของทุกปี เป็นวันเชงเม้งตระกูล โดยทำการเซ่นไหว้บรรพบุรุษร่วมกันที่บ้านกงสี